od vix transeunt qui lignum conscenderint[21]? Nonne ego in te legi et
tonantem Jovem et adulterantem? Et utique non posset haec duo; sed actum
est, ut haberet auctoritatem ad imitandum verum adulterium, lenocinante
falso tonitruo. Quis autem penulatorum magistrorum audit aure sobria, ex
eodem pulvere hominem clamantem et dicentem: "Fingebat haec Homerus, et
humana ad "Deos transferebat; divina mallem ad nos[22]?" Sed verius {14}
dicitur quod fingebat haec quidem ille; sed hominibus flagitiosis divina
tribuendo, ne flagitia flagitia putarentur*, et ut quisquis ea fecisset,
non homines perditos, sed coelestes deos videretur imitatus.

26. Et tamen, o flumen tartareum, jactantur in te filii hominum, cum
mercedibus ut haec discant; et magna res agitur, cum hoc agitur publice in
foro, in conspectu legum supra mercedem salaria decernentium; et saxa tua
percutis et sonas dicens: Hinc verba discuntur, hinc acquiritur eloquentia
rebus persuadendis sententiisque explicandis maxime necessaria. Ita vero
non cognosceremus verba haec, imbrem aureum, et gremium, et fucum, et
templa coeli, et alia verba quae in eo loco scripta sunt, nisi Terentius
induceret nequam adolescentem proponentem sibi Jovem ad exemplum stupri,
dum spectat tabulam quamdam pictam in pariete, ubi inerat pictura haec:
"Jovem quo pacto Danaae misisse aiunt in gremium quondam imbrem aureum,
fucum factum mulieri?" Et vide quemadmodum se concitat ad libidinem, quasi
coelesti magisterio:

At quem deum (_inquit_)? Qui templa coeli summa sonitu concutit.
Ego homuncio id non facerem? Ego vero feci illud ita, ac lubens[23].

Non omnino per hanc turpitudinem verba ista commodius discuntur; sed per
haec verba turpitudo ista confidentius perpetratur. Non accuso verba, quasi
vasa electa atque pretiosa; sed vinum erroris quod in eis nobis
propinabatur ab ebriis doctoribus: et nisi biberemus, caedebamur, nec
appellare aliquem judicem sobrium licebat. Et tamen ego, Deus meus, in
cujus conspectu jam secura est recordatio mea, libenter haec didici, et eis
delectabar miser, et ob hoc bonae spei puer appellabar.

[Sidenote: XVII. Prosequitur contra modum exercendae juventutis in re
litteraria.]

27. Sine me, Deus meus, dicere aliquid et de ingenio meo munere tuo, in
quibus a me deliramentis atterebatur. Proponebatur enim mihi negotium
animae meae satis inquietum, praemio laudis, et dedecoris vel plagarum
metu, ut dicerem verba Junonis irascentis et dolentis quod non posset
I