tiamtum uel
non ea auctoritate in publicum editi erant, ut Verrius Varronis nomini
praefixo satis confideret'. plane uero necesse est, eos aut mox post
illam spoliationem ab eo qui quominus tum interirent prohibuerat
prolatos esse, et Varronem qui tria post hanc calamitatem lustra uidit
eos siue agnouisse siue deleuisse, aut nunquam conparuisse. non magis
intellegitur quomodo tam mirum fatum eruditis posterioris temporis
prorsus incognitum esse potuerit, nam sane Quintilianus, si hos libros
nunquam a Cicerone{28} lectos, immo diu post eius et si fieri
potuisset Varronis mortem protractos esse conpertum habuisset, non
scripsisset
sed cui non post Varronem sit uenia, qui agrum quia in eo
agatur aliquid, et graculos quia gregatim uolent, dictos
uoluit persuadere Ciceroni (ad eum enim scribit), cum
alterum ex Graeco sit manifestum duci, alterum ex uocibus
auium?
(I 6, 37. de l.l. V 34 p. 35. 76 p. 81.) Erant autem in Varronis
manibus, ut epitome docet, erant in doctorum manibus, ut primus
Vitruuius testatur, qui circa DCCXXVII scripsit (cf. Fischer l.l.
p. 382. Lachmann ant. mus. Rhen. VI p. 107) praef. libri VIIII p. 241
Schn.: _item plures post nostram memoriam nascentes cum Lucretio
uidebuntur uelut coram de rerum natura disputare, de arte uero
rhetorica cum Cicerone, multi posterorum cum Varrone conferent
sermonem de lingua latina_, quibus uerbis nisi libros nostros{29}
significauit, nullam profecto causam habuit, cur non potius
antiquitates laudaret uel Varronem Nigidio Verrioque praeferret,
quorum libri Varronianos si nostros excipias numero superabant et
pariter aestimati erant. Verrium Flaccum libris his usum non esse
O. Muellero concedo (qui quidem paullatim tantum in memoriam reduxisse
uidetur hoc solum cum inuento illo conuenire; uid. adn. Festi qu. XI
2, 8. XIII 28, 32. praef. p. XXX n.): quamquam{30} enim permulta
(cf. praecipue de l.l. VII 32 p. 354 sq. Fest. septentriones p. 339b)
prorsus consentiunt, certi quid uix statui potest, cum non modo
utrumque opus ualde truncatum sit, uerum etiam uterque eisdem
auctoribus, praeterea Verrius multis aliis Varronis libris usus sit,
qui fere eadem praebuerunt. sed nihil inde efficitur. consulto enim
hos libros neglexit, quos praecipue ad interiores linguae rationes
spectare, a suo igitur consilio alienos esse et nihil inde sumi posse
quod non melius aliunde intellexerit. in sequentibus temporibus{31}
nulla librorum nostrorum uestigia indagari posse