FREE BOOKS

Author's List




PREV.   NEXT  
|<   53   54   55   56   57   58   59   60   61   62   63   64   65   66   67   68   69   70   71   72   73   74   75   76   77  
78   79   80   81   82   83   84   85   86   87   88   89   90   91   92   93   94   95   96   97   98   99   100   101   102   >>   >|  
eeuwigen vrede schreef, na zijn dood door Rousseau in verkorten vorm in het licht gegeven), den marquis van Mirabeau e.a. In de jaren 1724 tot '31 organiseerden zich de hervormingsgezinden in de "Club de l'Entresol," de eerste fransche club, een importatie uit Engeland, het land waarvoor de belangstelling der vooruitstrevenden steeds grooter werd. Hoewel de werkzaamheid der leden een zuiver akademisch karakter droeg, verontrustte zij toch de regeering zoozeer, dat Fleury ten slotte aan de bijeenkomsten een einde maakte. Nog voor de stichting der "Club de l'Entresol," in 1721, waren Montesquieu's "Lettres Persanes" verschenen, een klein boekje waarin, onder een mom van luchtigheid en scherts, een onmeedoogendloos- felle kritiek op absolutisme en katholicisme werd uitgeoefend. Van maatschappelijk-praktisch belang wordt de wetenschappelijke en philosophische oppositie echter eerst in de jaren '40. De agitatorische concentratie der nieuwe ideeen in de Encyclopedie, het "algemeen handboek van de verlichting,"[14] bereidt zich voor. Van nu af aan zullen deze ideeen zich konsekwent verder ontwikkelen tot de leer van het mechanisch materialisme, de strijd-philosophie der revolutionaire bourgeoisie, die zij uitdagend tegenover de midden-eeuwsche wereldbeschouwing stelt. De denkers en schrijvers, die in Parijs "tot een philosophisch individu vereenigd"[15] de nieuwe wereldbeschouwing opbouwen, zijn zich zeer goed haar wezen als aanvallend wapen bewust. Niet om de "zuivere wetenschap" is het hen te doen,--evenmin als ooit en ergens ter wereld de leden eener opkomende klasse--maar, hetzij zij de natuur, de mechanica, het staatsrecht of de philosophie tot uitgangspunt nemen, om de opheffing der klasse-privelegien van adel en geestelijkheid; om de bevrijding van het eigendom uit feudale banden; om de gelijkheid der burgers voor de wet; om de vrijheid van godsdienst; om de afschaffing van het verouderde, barbaarsche strafrecht; om de instelling van een konstitutioneele regeering;--met een woord, om de praktijk, dat is _om de menschenwereld, de maatschappij, te veranderen_, in te richten naar de algemeene behoeften der bourgeoisie. "Het doel van den mensch is de daad," schreef Voltaire, de man die het zuiverst haar aspiraties vertolkte, veel zuiverder dan La Mettrie, toen hij in zijn moraaltheorie de leer opstelde "het doel van den mensch is het genot." Voor alles genieten wil in dien tijd alleen de bovenste laag der bourgeoisie, die,
PREV.   NEXT  
|<   53   54   55   56   57   58   59   60   61   62   63   64   65   66   67   68   69   70   71   72   73   74   75   76   77  
78   79   80   81   82   83   84   85   86   87   88   89   90   91   92   93   94   95   96   97   98   99   100   101   102   >>   >|  



Top keywords:

bourgeoisie

 

mensch

 

klasse

 
ideeen
 
nieuwe
 

regeering

 

Entresol

 

philosophie

 

schreef

 

wereldbeschouwing


denkers

 

opkomende

 

schrijvers

 
wereld
 
natuur
 

uitgangspunt

 
opheffing
 

staatsrecht

 

mechanica

 
hetzij

Parijs

 

evenmin

 

privelegien

 

aanvallend

 

bewust

 

zuivere

 
opbouwen
 

philosophisch

 

individu

 
wetenschap

vereenigd

 

ergens

 
verouderde
 

zuiverder

 
Mettrie
 

vertolkte

 

Voltaire

 

zuiverst

 

aspiraties

 

moraaltheorie


alleen

 

bovenste

 

genieten

 

opstelde

 

behoeften

 
vrijheid
 
godsdienst
 

afschaffing

 

eeuwsche

 
burgers