poemaro. Gxian
stilon kaj spiriton signas fama kantisto pri bataloj. Okazis male
por lingvo Zamenhofa. En pacaj kantoj gxi eliris al publiko. Pri
homa refratigxo ankaux skribis la sekvantoj de la Majstro.

Ankaux propran animstaton li esprimis. Dum ses jaroj li restadis
sub silento. Gxi estis tempo malfacila. Al neniu li parolis pri
sia laborado. La kasxeco lin turmentis. Tial li malsxatis
eliradi. Nenie li cxeestis, en nenio partoprenis. En rondoj
societaj li sentis sin fremdulo. Tiel pasis for la plej belaj
jaroj de la vivo, la studentaj, malgaje kaj dolore. Tiun fajron
kaj suferon sub silento li pentris per tiama la versajxo:

MIA PENSO

Sur la kampo, for de l' mondo, antaux nokto de somero
Amikino en la rondo kantas kanton pri l' espero.
Kaj pri vivo detruita sxi rakontas kompatante --
Mia vundo refrapita min doloras resangante.

"Cxu vi dormas? Ho, sinjoro, kial tia senmoveco?
Ha, kredeble rememoro el la kara infaneco?"
Kion diri? Ne ploranta povis esti parolado
Kun frauxlino ripozanta post somera promenado!

Mia penso kaj turmento, kaj doloroj kaj esperoj!
Kiom de mi en silento al vi iris jam oferoj!
Kion havis mi plej karan -- la junecon -- mi ploranta
Metis mem sur la altaron de la devo ordonanta!

Fajron sentas mi interne, vivi ankaux mi deziras;
Io pelas min eterne, se mi al gajuloj iras . . .
Se ne placxas al la sorto mia peno kaj laboro,
Venu tuj al mi la morto, en espero -- sen doloro!

[1] Letero al Borovko.

CXAPITRO V.

Doktoro Esperanto.

Klara Zilbernik. -- Vaganta kuracisto. -- Ekscio pri Volapuk.
-- Nova turmento. -- Fiancxigxo. -- Helpema bopatro. --
Eldono de l' Unua Libro. -- Ekscito antaux Rubikono. --
"Ho, mia kor'!". -- Apero de la lingvo. -- Edzigxo. --
Dissendado de brosxuroj. -- Respondoj kaj aligxoj. -- La Dua
Libro. -- Akrajxoj de l' sorto. -- "La Esperantisto". --
Premanta situacio. -- Trompeter. -- Morto de l' patrino. --
Translogxo al Grodno. -- Tolstoj. -- Rusa cenzuro.

Tamen iam "l' amikino en la rondo" divenis la misteron. Klara
Zilbernik, filino de Kovna komercisto, renkontis Zamenhof cxe
bofrato sia. Sprita, gaja, energia, kaj bonkora, sxi atente
rimarkadis la junulon silenteman kaj timeman. Granda frunto pura
kaj pensema; sub okulvitroj rigardo luma kaj profunda.

Amo venis inter ili. Unu tagon li konfesis al sxi siajn du
sekretojn. Sxi komprenis, kaj decidis partopreni lian vivon de
sin