um Hebreoj,
Rutenoj kaj Litovoj plendas pri humiligo. En antauxa "Serenisima
Respubliko" la diversaj gentoj sin konsideris pli egalaj, jam nur
pro la nomo. Same la vortoj "Svisa Konfederacio", "Usono",
"Brazilio" rajtigas neniun apartan genton, rigardi la landon
kvazaux sian kaj la ceterajn logxantojn kiel fremdulojn
toleratajn. Tial Zamenhof insistis pri la graveco de tiu demando,
kaj revenis al sia ideo pri neuxtralaj nomoj kun sufikso _-io_.

Konklude li proponis al diplomatoj starigi la sekvantajn legxojn
sub internacia garantio:

"1) Cxiu regno apartenas morale kaj materiale al cxiuj siaj
naturaj kaj naturigitaj logxantoj, kian ajn lingvon, religion,
aux supozatan devenon ili havas; neniu gento en la regno devas
havi pli grandajn aux pli malgrandajn rajtojn aux devojn ol la
aliaj gentoj.

"2) Cxiu regnano havas plenan rajton uzi tiun lingvon aux
dialekton, kiun li volas, kaj konfesi tiun religion, kiun li
volas. Nur en la institucioj publikaj, kiuj ne estas destinitaj
speciale por unu gento, devas esti uzata tiu lingvo, kiu per
komuna interkonsento de la regnanoj estas akceptita kiel lingvo
regna. En tiuj politikaj institucioj, kiuj havas karakteron
speciale lokan, anstataux la regna lingvo povas esti uzata alia
lingvo, se ne malpli ol 9/10 de la urbanoj donis por gxi sian
konsenton. Sed la lingvo regna aux urba devas esti rigardata,
ne kiel humiliga tributo, kiun sxuldas gentoj mastrataj al
gento mastranta, sed nur kiel propravola poroportuneca cedo de
la malplimulto al la plimulto.

"3) Pro cxiuj maljustajxoj, farataj en ia regno, la registaro de
tiu regno estas responda antaux konstanta Tut-Euxropa Tribunalo
starigita per interkonsento de cxiuj Euxropaj regnoj.

"4) Cxiu regno kaj cxiu provinco devas porti ne la nomon de ia
gento, sed nur nomon neuxtrale-geografian, akceptitan per
komuna interkonsento de cxiuj regnoj."

Iam venos tempo, post longa nauxzo pri militoj, kiam tiuj cxi
principoj estos avide sercxataj kaj studataj, kiel eblaj saviloj
el terura stato. Tiam oni miros, ke ili estis jam en 1915
proponitaj de Ludoviko Zamenhof.

Vespere, la 1-an de julio 1915, la cxielo rugxe fajris cxirkaux
Varsovio. Forirante, la Rusoj cxie brulis la rikolton. Oraj
kampoj de tritiko nun senlime flamis en la nokto. Frumatene,
germana regimento enmarsxis regulpasxe. Post pli ol unu jaro,
pola ekregistaro starigxis apud prusa generalo. Ankaux tiam la
militistoj ne sx