[2] Couturat, Ostwald, Jespersen, Baudouin de Courtenay, 15-24
oktobro 1907.

[3] Ecx idistoj bedauxras tion. En sia _Historio di nia Linguo_
Lusslingen 1912, Prof. Jespersen skribis: "Hike (= tie cxi) me
intencas nek defensar nek kondamnar la morala latero (= flanko)
di lua konduto. . . . Il esis la autoro di la anonima ido-projekto
samtempe kam il reprezentis Dr. Zamenhof avan la Komitato."

[4] _Dua Libro_, Varsovio 1888.

[5] _Aldono al la Dua Libro_, Varsovio 1888.

[6] _Commentaire sur la grammaire Esperanto_, Paris, Hachette,
1903.

[7] Vidu _L' Esperantiste_, n-ro 15, marto 1899: "Al la komitato
de S.p.p.E. (prezidanto L. de Beaufront), kaj nur al tiu cxi
komitato, oni nepre _devas_ sin turni pri cxio, kio koncernas
propagandon. Al gxi, kaj _nur al gxi sole_, apartenas la devo kaj
la _rajto_ gvidi nian propagandon." (Substrekis kaj subskribis L.
de Beaufront, prezidanto).

[8] Tiun kontrakton mi legis mem en arhxivoj de familio Zamenhof.

[9] _Aldono al la Dua Libro_, 1888. Pri tiu cxi temo kaj pri
malsamaj tendencoj inter Zamenhof kaj de Beaufront, vidu pli
detalajn studojn en _Historio de la lingvo Esperanto_ (Edm. P.),
Unua parto, Gxenevo 1912.

[10] Prof. Baudouin de Courtenay malaprobis la decidon de
Couturat, Jespersen, Ostwald por Ido.

[11] Tiun saman sxaton je vivanteco Zamenhof montris en siaj
"Lingvaj Respondoj", eldonitaj de _La Revuo_.

CXAPITRO X.

Verkisto.

Verkema inspiro. -- Pri Dante. -- Goethe pri mondliteraturo. --
Tradukado. -- El Malnova Testamento. -- El "Hamlet" de
Shakespeare. -- Komenca fundamento. -- Originalaj prozajxoj.
-- Pri muziko. -- La stilo. -- Pruva batalemo. -- La koro. --
Versajxoj. -- El "La Vojo". -- Popola poeto.

Tiu sama gusto je vivo kaj flekseblo retrovigxas ankaux en la
stilo Zamenhofa. Li ne estis hxemiisto, astronomo, matematikisto,
aux ecx nur lingvisto, teorie diskutanta cxe komitato. Li estis
verkisto. De l' frua infaneco li montrigxis jam poeta. Arto lia
estis la uzado de la vortoj. Harmonio kaj muzika sento gxenerala
lin inspiris por la lingvo kaj la stilo. Li hontis pri Esperanto
gxis tiam, kiam gxi fluis tute dolcxe. Li gxin eldonis nur tiam,
kiam li sukcesis libere verki poemojn en la lingvo. Kiam gxi
aperis, la fundamenta materialo estis malpli la gramatiko, ol la
tekstoj kaj la stilo. La dek ses reguloj fakte nur tirigxis el la
lingvo jam uzata kaj provata dum longjaroj. Kiel ame li enblovis
gxian vivon k