kiu serpentumis tien kaj
reen, kiel la vojoj de cxiuj primitivaj gentoj, sed kiel mi poste
konstatis, unu strangajxo distingas ilin disde cxiuj aliaj, kiujn mi
iam ajn vidis, cxu ene de la Tero cxu sur gxi.

Cxiufoje la pado iradis, videbla kaj neta kaj bone eltretita, gxis
abrupte gxi finigxis, meze de iu densa gxangala implikajxo, kaj tiam
Jxa subite retroiris kelkajn pasxojn malantauxen, saltis sur arbon,
tragrimpis gxin gxis la alia flanko, faligis sin sur trunkon de
falinta arbo, saltis preter malaltan arbuston kaj alterigxis sur tute
alian nete videblan padon, kiun li kurtan distancon sekvis, turnigxis
kaj retroiris mejlon aux malpli ol mejlon, gxis kie tiu nova pado
finigxis tiel abrupte kaj mistere kiel la antauxa vojparto. Tie li
denove transpasis cxiufoje ian medion, kie ne eblis lasi spuron, kaj
poste resurpasxis la interrompitan vojon.

Kiam mi ekkomprenis la celecon de tiu miriga itinero, mi ne povis ne
admiri la indigxenan sagacon de tiu antikva pramezopo, kiu elpensis
tiun originalan artifikon por malhelpi persekutadon fare de malamikoj
kaj por prokrasti aux malebligi tute ties provojn sekvi lin en liajn
urbojn profunde sub la tero.

Al vi, homoj de la ekstera mondo, tio eble sxajnas malrapida kaj
peniga metodo por vojagxi tra la gxangalo, sed se vi estus
pelucidarano, vi komprenus, ke la tempo estas nenia faktoro, kie gxi
ne ekzistas. Tiel labirintaj estas la sinuoj de la padoj, kaj tiel
diversaj la interpadaj medioj kaj la distancoj, kiujn oni devis
retroiri ekde la padofinoj por ilin trovi, ke mezopo ofte igxas viro
antaux ol koni ecx tiujn, kiuj kondukas de lia propra urbo al la
maro.

Fakte, tri kvaronoj de la edukigxo de mezopa junulo konsistas el
konatigxo kun tiuj gxangalaj vojoj, kaj la relativa rango de iu
plenkreskulo dependas plejparte de la nombro de vojoj sur lia propra
insulo, kiujn li kapablas sekvi. La inoj nenion lernas pri ili, cxar
de la naskigxo gxis la morto ili neniam forlasas la arbaran
maldensejon, en kiu situas ilia naskigxa vilagxo, krom se ilin
edzinigas viro el alia vilagxo, aux se ilin militkaptas malamikoj de
ilia tribo.

Migrinte eble kvin mejlojn tra la gxangalo, ni subite eniris grandan
maldensejon, en kies preciza centro staris vilagxo tiel drolaspekta,
kiel oni povus imagi.

Estis forhakitaj la suproj de iuj grandaj arboj dekkvin aux dudek
futojn super la tero, kaj sur tiuj trunkoj estis konstruitaj sferaj
logxejoj el kototegitaj plektitaj vergoj. Sur la verto