, tantam in nobis
consulibus fore diligentiam, tantam in vobis auctoritatem, tantam in
equitibus Romanis virtutem, tantam in omnibus bonis consensionem, ut
Catilinae profectione omnia patefacta, inlustrata, oppressa, vindicata
esse videatis.

Hisce ominibus, Catilina, cum summa rei publicae salute, cum tua peste
ac pernicie cumque eorum exitio, qui se tecum omni scelere parricidioque
iunxerunt, proficiscere ad impium bellum ac nefarium. Tu, Iuppiter, qui
isdem quibus haec urbs auspiciis a Romulo es constitutus, quem Statorem
huius urbis atque imperii vere nominamus, hunc et huius socios a tuis
[aris] ceterisque templis, a tectis urbis ac moenibus, a vita fortunisque
civium [omnium] arcebis et homines bonorum inimicos, hostis patriae,
latrones Italiae scelerum foedere inter se ac nefaria societate coniunctos
aeternis suppliciis vivos mortuosque mactabis.

M. TULLI CICERONIS
ORATIO IN CATILINAM SECUNDA
AD POPULUM

ARGUMENTUM

Cum ea oratio, quam M. Tullius in senatu in L. Catilinam praesentem
a. d. VI Id. Novembres habuit, a senatoribus ita audita esset, ut
plerique consuli adsentirentur et Catilinam hostem patriae atque
parricidam appellarent, ille e senatu egressus proximaque nocte relictis
P. Lentulo, C. Cethego aliisque in urbe sociis, qui ea, de quibus
convenisset exsequerentur, ad Manlium profectus erat. Postridie eius diei
M. Cicero contione convocata, ut populum de iis rebus, quae agitabantur,
edoceret et invidiam a se deprecaretur, hanc, quae infra legitur,
orationem habuit.

Tandem aliquando, Quirites, L. Catilinam furentem audacia, scelus
anhelantem, pestem patriae nefarie molientem, vobis atque huic urbi ferro
flammaque minitantem ex urbe vel eiecimus vel emisimus vel ipsum
egredientem verbis prosecuti sumus. Abiit, excessit, evasit, erupit.
Nulla iam pernicies a monstro illo atque prodigio moenibus ipsis intra
moenia comparabitur. Atque hunc quidem unum huius belli domestici ducem
sine controversia vicimus. Non enim iam inter latera nostra sica illa
versabitur, non in campo, non in foro, non in curia, non denique intra
domesticos parietes pertimescemus. Loco ille motus est, cum est ex urbe
depulsus. Palam iam cum hoste nullo inpediente bellum iustum geremus.
Sine dubio perdidimus hominem magnificeque vicimus, cum illum ex occultis
insidiis in apertum latrocinium coniecimus. Quod vero non cruentum
mucronem, ut voluit, extulit, quod vivis nobis egressus est, quod ei
ferrum e manibus e